Zabieg usuwania migdałków u dzieci jest dość częsty i wbrew nieprawdziwym teoriom i opiniom nie niesie ze sobą zagrożenia dla zdrowia dziecka, wręcz przeciwnie. Oczywiście zabiegu usuwania migdałków nie przeprowadza się rutynowo, a jedynie z wyraźnych wskazań lekarskich.

Jak wygląda usuwanie migdałków u dziecka i czy mogą po tym zabiegu zdarzyć się powikłania? W jakich przypadkach usunięcie migdałków jest wskazane, a w jakich nie jest konieczne? I wreszcie – jak powinna wyglądać rekonwalescencja po usunięciu migdałków u dziecka? W artykule przyglądamy się tym kwestiom i dajemy wskazówki dla rodziców. Nie zastąpią one rzecz jasna rzetelnej porady lekarskiej, ale dadzą ogólną orientację w temacie.

Czym są migdałki i jaką pełnią rolę w organizmie?

Dziecko ma dwa migdałki podniebienne oraz tak zwany trzeci migdałek gardłowy i migdałek językowy. Oprócz tego są jeszcze grudki chłonne usytuowane na tylnej ścianie gardła i dwa migdałki trąbkowe. Czyli razem jako dzieci wszyscy mamy po sześć migdałków, które w starszym wieku stopniowo powinny zanikać. Migdałki to ważna część układu odpornościowego dziecka, który chroni je przed niekorzystnymi dla samopoczucia czynnikami, a więc wirusami, bakteriami i alergenami.

Gdy dziecko jest starsze, migdałki zaczynają zanikać, ponieważ funkcje odpornościowe przejmują inne organy, m.in. śledziona. Zazwyczaj proces zanikania migdałków rozpoczyna się około 9. roku życia. Jako pierwszy zanika migdałek trzeci, czyli gardłowy, następnie migdałki podniebienne, a najpóźniej migdałek językowy. Zanikanie migdałków ma związek z tym, że wypełniły już swoją rolę w budowaniu odporności (głównie tworzenia tzw. pamięci immunologicznej) i stają się zbędne.

Kiedy rekomendowane jest usunięcie migdałka lub migdałków u dziecka?

Najczęściej rekomendowane jest usunięcie migdałka trzeciego, rzadziej usunięcie migdałków podniebiennych u dziecka. Wskazania do zabiegu to zazwyczaj trudności z oddychaniem (powiększony trzeci migdałek przeszkadza, dziecko oddycha buzią zamiast nosem).

Wskazaniem do usunięcia migdałków bywa też nawracające zapalenie ucha lub zatok, które rozwija się w wyniku nieprawidłowego oddychania spowodowanego powiększonym trzecim migdałkiem. Przerost migdałka gardłowego może też skutkować wadami zgryzu i nieprawidłowym wypowiadaniem słów. Dziecko z trwale powiększonym trzecim migdałkiem może mieć też kłopoty ze spaniem, co skutkować może bólami głowy, niedotlenieniem i spadkiem koncentracji. Dziecko może mieć też problem z połykaniem pokarmów.

Podstawowym wskazaniem do usunięcia migdałków jest zatem ich przerost. Usuwanie migdałków nie jest natomiast rekomendowane w przypadku ich czasowego powiększenia, na przykład po grypie czy anginie, kiedy układ immunologiczny dziecka intensywnie pracuje. W takim przypadku należy skonsultować się z laryngologiem, który prawdopodobnie zaleci obserwację migdałków i zasugeruje ich usunięcie, gdy powiększenie utrzyma się przez dłuższy niż powinno czas.

Warto też wziąć pod uwagę opinię lekarza, który odradza usuwanie migdałków u małych dzieci (poniżej 6. roku życia). Pamiętajmy, że to bardzo ważna część układu odpornościowego dziecka i czasem mają prawo być powiększone, a nawet rozpulchnione.

Wskazania do usunięcia migdałków to zatem w skrócie:

  • stale otwarte usta i oddychanie przez buzię,
  • bezdech senny i problemy ze snem, także chrapanie,
  • powtarzające się infekcje górnych dróg oddechowych,
  • częste zapalenie uszu,
  • zmiany w zachowaniu dziecka,
  • pogorszenie słuchu i mowy,
  • wady zgryzu.

Jak wygląda usuwanie migdałków i rekonwalescencja po nim?

Migdałki usuwa się obecnie w znieczuleniu miejscowym. Można  usunąć migdałki laserowo lub tradycyjnie, nie jest to jednak w ani jednym, ani drugim przypadku poważna operacja. Powikłania zdarzają się rzadko, proces gojenia zazwyczaj przebiega szybko i prawidłowo.

Nie ma potrzeby dłuższej hospitalizacji, natomiast po zabiegu zalecana jest 24-godzinna obserwacja dziecka w szpitalu, a następnie rekonwalescencja w domu. Wkrótce po usunięciu migdałków dziecko zaczyna oddychać lepiej, natomiast może dokuczać mu dyskomfort ze strony gardła i problemy z przełykaniem.

Zaleca się odpoczynek i podawanie dziecku lekkich, chłodnych pokarmów, najlepiej o konsystencji płynów, ewentualnie półpłynnych papek. Należy unikać wszelkich potraw mogących spowodować podrażnienie błon śluzowych gardła. Dziecku podawać można natomiast lody, co z pewnością ucieszy małego pacjenta i osłodzi pobyt w szpitalu, a następnie rekonwalescencję w domu. Dziecko może też jeść jogurty i mleczne desery.

Jak wspomóc organizm dziecka po usunięciu migdałków?

Po usunięciu migdałków dla dzieci mających zwiększoną skłonność do odczuwania dyskomfortu ze strony ucha, nosa, gardła, w celu uzupełnienia mikroflory górnych dróg oddechowych warto podać suplement diety o nazwie ENTitis. To preparat stworzony głównie z myślą o dzieciach, zawierający szczep bakterii Streptococcus salivarius K12, efekt przełomowego odkrycia znanego mikrobiologa z Nowej Zelandii, profesora Johna Tagga. Szczep ten został po wielu latach naukowych badań zamknięty w formule Bactoblis®.

Pamiętajmy, że ENTitis stosowany zgodnie z zaleceniami (min. 3 miesiące) utrzymuje odporność na wysokim poziomie przez wiele miesięcy po zakończeniu stosowania*. Produkt należy też podawać dziecku na noc, tak by nie płukało już ust, nie myło ząbków i nic nie jadło oraz nie piło, najlepiej aż do rana. To pozwoli dobroczynnym bakteriom Streptococcus salivarius K12 zasiedlić błony śluzowe gardła.

Ważne też, by nie przeprowadzać kuracji z zastosowaniem ENTitis łącznie z terapią antybiotykiem. Natomiast po antybiotykoterapii ENTitis jest jak najbardziej wskazany w celu uzupełnienia mikroflory górnych dróg oddechowych.

Bibliografia

*Di Pierro F. i wsp. Expert Opin Biol Ther. 2013 Mar;13(3):339-43.

  1. Di Pierro F. i wsp. Int J General Medicne 2012(5): 991-997
  2. Di Pierro F. i wsp. Drug, Healthcare and Patient Safety 2014 (6): 15-20
  3. Hyink I wsp. Appl Environ Microbiol. 2007, 73(4): 1107-1113
  4. B. Zielnik-Jurkiewicz, Klinika Pediatryczna 2014: 22(5), 5079-5083
  5. Di Pierro i wsp. Minerwa Pediatr 2018 Jun; 70(3): 240-245

Zrównoważona dieta i zdrowy tryb życia są istotne dla zachowania zdrowia.