Jak wybrać odpowiedni probiotyk dla dziecka? 5 kluczowych zasad

Wspieranie odporności i prawidłowej pracy układu pokarmowego to jedne z najważniejszych zadań, przed którymi stają rodzice już od pierwszych dni życia dziecka. W poszukiwaniu rozwiązań coraz częściej sięgamy po probiotyki, które wspierają funkcje i trawienne i pomagają w kształtowaniu zdrowej mikrobioty jelitowej. Jak dobrać probiotyk, który będzie odpowiedni dla dziecka?

1. Zwróć uwagę na wiek dziecka

Na rynku znajdziemy wiele preparatów probiotycznych, które różnią się składem, formą podania oraz przeznaczeniem dla określonych grup wiekowych. Warto pamiętać, że mikrobiota jelitowa dzieci zmienia się dynamicznie wraz z rozwojem organizmu. Dlatego to, co sprawdza się u niemowląt, może nie być odpowiednie dla starszych dzieci czy przedszkolaków. Z tego powodu wybierając probiotyk, trzeba uwzględnić wiek dziecka, aby dostarczyć odpowiednich szczepów bakterii, które najlepiej odpowiadają potrzebom organizmu na danym etapie życia.

Jaki probiotyk dla noworodka wybrać?

U najmłodszych dzieci mikrobiota jelitowa jest jeszcze niedojrzała i podatna na wszelkie zmiany. W ich przypadku najlepiej sprawdzają się probiotyki o prostym, dobrze przebadanym składzie i pozbawione zbędnych dodatków. Najpopularniejsze szczepy bakteryjne to m.in. Bifidobacterium breve oraz Lactobacillus rhamnosus GG, które można stosować już w pierwszych dniach życia dziecka. Najwygodniejszą formą podania probiotyku dla noworodka są krople, które umożliwiają precyzyjne dawkowanie i łatwe podanie nawet najmniejszym dzieciom.

Jakie probiotyki dla niemowląt są odpowiednie?

Dla niemowląt do ukończenia 12. miesiąca życia rekomendowane są probiotyki, które zawierają 1 lub 2 starannie przebadane szczepy bakterii, odporne na działanie kwasów żołądkowych. Dobrą formą mogą okazać się saszetki z proszkiem. Do najczęściej polecanych należą:

• Lactobacillus reuteri – wspiera prawidłowe trawienie, wspierają naturalną odporność organizmu oraz pomaga łagodzić objawy kolki niemowlęcej (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29279326/, dostęp online: 5.06.2025);
• Bifidobacterium infantis – działa korzystnie na równowagę mikrobioty jelitowej, wspomaga układ immunologiczny i przyczynia się do poprawy komfortu trawiennego dziecka (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7352178/, dostęp online: 5.06.2025).
• Streptococcus salivarius K12 – wspiera zdrowie jamy ustnej i górnych dróg oddechowych, pomaga w utrzymaniu prawidłowej równowagi mikroflory oraz może przyczyniać się do odporności górnych dróg oddechowych u dzieci (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3928062/, dostęp online: 5.06.2025).

Zobacz: wszystko, co musisz wiedzieć o odporności u niemowląt.

Jaki probiotyk dla starszych dzieci?

Dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym mają już lepiej rozwiniętą mikrobiotę jelitową, jednak ich układ odpornościowy nadal intensywnie się kształtuje. Z myślą o nich powstają probiotyki w formie proszku oraz tabletek do ssania. Warto wybierać preparaty zawierające starannie dobrane mieszanki szczepów bakterii o potwierdzonym działaniu prozdrowotnym, które wspierają zarówno układ odpornościowy, jak i trawienny. Do najczęściej rekomendowanych należą:

• Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) – jeden z najlepiej przebadanych szczepów, znany ze wsparcia podczas dolegliwości ze strony układu pokarmowego oraz zdolności do wspierania odporności;
• Bifidobacterium lactis – wspiera prawidłową pracę jelit, poprawia perystaltykę oraz pomaga utrzymać równowagę mikrobiologiczną. Jest szczególnie pomocny przy takich problemach jak zaparcia;
• Lactobacillus acidophilus – wspomaga trawienie laktozy i pomaga utrzymać zdrową florę jelitową, co jest ważne zwłaszcza u dzieci z nietolerancjami pokarmowymi (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6494655/, dostęp online: 5.06.2025);
• Lactobacillus casei – wykazuje działanie immunomodulujące, wspiera odporność 
• Bifidobacterium bifidum – wspiera ochronę organizmy oraz pomaga w rozwoju i utrzymaniu sprawnego układu odpornościowego.
• Streptococcus salivarius K12 – pomaga w utrzymaniu zdrowia jamy ustnej i górnych dróg oddechowych, może przyczyniać się do zwiększania odporności górnych dróg oddechowych u dzieci (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3928062/, dostęp online: 5.06.2025)..

2. Wybieraj preparaty z badaniami naukowymi

Nie każdy probiotyk jest taki sam. Działanie preparatów probiotycznych zależy przede wszystkim od obecności konkretnych szczepów bakterii, których działanie potwierdzają badania naukowe i kliniczne.

• Badania dowodzą, że probiotyki zawierające takie szczepy jak Lactobacillus rhamnosus GG czy Bifidobacterium lactis BB-12 przynoszą wymierne korzyści zdrowotne, m.in. wspierają prawidłową pracę układu pokarmowego i wspierają odporność. Dlatego wybieraj wyłącznie preparaty z dokładnie określonym składem. Producent powinien podać nie tylko nazwę gatunkową bakterii, ale także ich precyzyjne oznaczenia literowo-cyfrowe.
• Unikaj probiotyków o niesprecyzowanym składzie lub takich, które nie posiadają literatury naukowej. Brak szczegółowych informacji o szczepach bakterii może oznaczać, że preparat nie został odpowiednio skomponowany.

3. Sprawdź liczbę i różnorodność szczepów

Wielu rodziców zastanawia się, czy większa liczba szczepów bakteryjnych w składzie probiotyku oznacza większe korzyści. Okazuje się, że nie zawsze tak jest – znaczenie ma przede wszystkim jakość szczepów, a nie ich ilość. Z drugiej strony, probiotyk zawierający różnorodne szczepy może działać na kilku płaszczyznach jednocześnie, np. wspierając zarówno układ pokarmowy, jak i odpornościowy.

Wybierając probiotyk dla dziecka, warto zwrócić uwagę na:

• liczbę bakterii na porcję (CFU) – dobry preparat powinien zawierać co najmniej 1 miliard CFU (1×10⁹) żywych bakterii na dawkę;
• różnorodność szczepów – przy problemach z odpornością lub po antybiotykoterapii warto wybierać probiotyki, które łączą różne szczepy z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium, co pozwala na wszechstronne wsparcie mikrobioty i układu immunologicznego (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8070017/, dostęp online: 5.06.2025).

4. Dostosuj probiotyk do indywidualnych potrzeb

Probiotyki różnią się między sobą obszarem działania. Ich efektywność zależy od doboru odpowiednich szczepów bakterii do konkretnej potrzeby. Zanim wybierzesz probiotyk dla dziecka, zastanów się, w jakim celu będziesz go stosować.

Probiotyk dla dzieci – jaki wybrać przy dolegliwościach ze strony układu pokarmowego?

W przypadku układu pokarmowego, najlepiej mogą się sprawdzić szczepy:

• Lactobacillus rhamnosus GG – szeroko przebadany, pomaga skrócić czas trwania biegunki i przywrócić równowagę mikroflory jelitowej (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26365389/, dostęp online: 5.06.2025);
• Saccharomyces boulardii – drożdżowy probiotyk, który skutecznie chroni przed biegunką wywołaną antybiotykami oraz pomaga w regeneracji jelit (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4125647/, dostęp online: 5.06.2025).

Jak dobrać probiotyk przy antybiotykoterapii?

Antybiotyki niszczą nie tylko szkodliwe bakterie, ale także naturalną mikroflorę jelitową. Po kuracji antybiotykowej warto sięgnąć po szczepy odporne na działanie leków, które odbudują florę jelitową:

• Lactobacillus rhamnosus GG – szczep o udokumentowanym działaniu, który wspiera regenerację mikroflory oraz zmniejsza ryzyko biegunek związanych z antybiotykami;
• Bifidobacterium lactis – pomaga przywrócić równowagę bakteryjną jelit, wspiera trawienie i wzmacnia układ odpornościowy po kuracji antybiotykowej.

Zaleca się rozpoczęcie stosowania  już w trakcie antybiotykoterapii i kontynuowanie jej przez kilka dni po jej zakończeniu, aby skutecznie wspomóc odbudowę mikrobioty.

Sprawdź też, jak dobrać odpowiedni probiotyk przy antybiotyku.

5. Skonsultuj wybór z pediatrą

Choć jest wiele probiotyków dostępnych w aptekach , to ostateczny wybór preparatu dla dziecka warto zawsze skonsultować z lekarzem. Specjalista weźmie pod uwagę wiek malucha, jego masę ciała oraz indywidualną historię zdrowotną, a także aktualny stan zdrowia i ewentualne dolegliwości. Dzięki temu dobierze probiotyk najlepiej dopasowany do potrzeb dziecka, co zwiększy efektywność terapii.

Jaki probiotyk dla dzieci warto wybrać? Podsumowanie

Probiotyki wspierają rozwój zdrowej mikrobioty jelitowej i wspierają funkcje   trawienne u dzieci już od pierwszych dni życia. Wybierając odpowiedni preparat, zwróć uwagę na wiek dziecka, dokładny skład oraz dostępne badania kliniczne. Ważne jest także dopasowanie probiotyku do konkretnej potrzeby, najlepiej w porozumieniu z lekarzem pediatrą, który zaproponuje preparat odpowiadający potrzebom maluszka.

Bibliografia

1. Billoo A., Memon M., Khashkeli S., Murtaza G., Iqbal K., Role of a probiotic (Saccharomyces boulardii) in management and prevention of diarrhoea, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4125647/, [dostęp online: 5.06.2025].
2. Chichlowski M., Shah N., Wampler J., Wu S., Vanderhoof J., Bifidobacterium longum Subspecies infantis (B. infantis) in Pediatric Nutrition: Current State of Knowledge, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7352178/, [dostęp online: 5.06.2025].
3. Kwoji I., Aiyegoro O., Okpeku M., Adeleke M., Multi-Strain Probiotics: Synergy among Isolates Enhances Biological Activities, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8070017, [dostęp online: 5.06.2025].
4. Nakata J., Hirota T., Umemura H., Nakagawa T., Kando N., Additive effect of Lactobacillus acidophilus L-92 on children with atopic dermatitis concomitant with food allergy, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6494655/, [dostęp online: 5.06.2025].
5. Szajewska H., Kołodziej M., Systematic review with meta-analysis: Lactobacillus rhamnosus GG in the prevention of antibiotic-associated diarrhoea in children and adults, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26365389/, [dostęp online: 5.06.2025].
6. Sung V., D’Amico F., Cabana M., Chau K., Koren G., Lactobacillus reuteri to Treat Infant Colic: A Meta-analysis, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29279326/, [dostęp online: 5.06.2025].