Probiotyk dla dziecka – wszystko, co musisz o nim wiedzieć

Coraz więcej rodziców zdaje sobie sprawę, jak ważny dla zdrowia dziecka jest mikrobiom jelitowy. Wiadomo już, że wpływa nie tylko na trawienie, ale także na odporność i prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Rosnąca popularność preparatów probiotycznych rodzi jednak wiele pytań na temat tego, czy probiotyk jest odpowiedni dla dziecka  i w jakiej dawce będzie najkorzystniejszy dla malucha. 

Probiotyk dla niemowląt i dzieci – dlaczego jest tak ważny?

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które odpowiednio dobrane i podane we właściwej ilości mogą wspierać zdrowie dziecka. Pomagają zachować równowagę mikroflory jelitowej, usprawniają trawienie i wspierają naturalne mechanizmy obronne organizmu. Coraz więcej badań sugeruje także ich korzystny wpływ na rozwój układu nerwowego oraz ogólne samopoczucie i kondycję dziecka (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10728653/, dostęp online: 14.05.2025).

Dowiedz się więcej: wszystko, co musisz wiedzieć o odporności u niemowląt.

Kiedy podawać dziecku probiotyk?

Probiotyki można stosować zarówno profilaktycznie, jak i wspomagająco. Istotną kwestią przed zastosowaniem jest konsultacja ze specjalistą, który udzieli wszelkich potrzebnych informacji. Wskazaniami do ich podania mogą być:

• antybiotykoterapia – żywe kultury bakterii wspierają naturalną florę jelitową dziecka w trakcie i po zakończeniu antybiotykoterapii. Pomagają odbudować równowagę mikroflory jelitowej i pomagają zapobiegać problemom, takim jak biegunka poantybiotykowa;
• zaburzenia trawienne – odpowiednie szczepy bakteriii wspierają prawidłowe trawienie, co przekłada się na lepsze samopoczucie malucha 
• wsparcie odporności  – bakterie probiotyczne są w stanie modyfikować odpowiedź immunologiczną, co pomaga zmniejszyć ryzyko nawracających problemów np. górnych dróg oddechowych oraz pozytywnie wpływa na skrócenie ich czasu trwania 

Czy podawać niemowlakowi probiotyki?

Rodzice często zastanawiają się, czy probiotyki są potrzebne na początkowym etapie życia dziecka. Choć mikrobiom jelitowy zaczyna się kształtować już w okresie prenatalnym, to właśnie po narodzinach rozwija się najintensywniej – szczególnie w pierwszych 3 latach życia. W tym okresie probiotyki mogą wspierać naturalny proces kolonizacji jelit i pomagać w budowaniu zdrowej mikroflory.

Warto jednak podkreślić, że nie każdy niemowlak musi profilaktycznie przyjmować probiotyki. Ich stosowanie należy skonsultować z lekarzem – szczególnie u noworodków i dzieci z obniżoną odpornością. Preparaty probiotyczne trzeba dobierać indywidualnie, uwzględniając wiek i specyficzne potrzeby malucha.

Sprawdź też, kiedy kształtuje się układ odpornościowy u dziecka.

Probiotyki dla niemowląt – kiedy podawać?

W przypadku niemowląt probiotyki stosuje się w 3 kluczowych sytuacjach: podczas antybiotykoterapii, przy problemach jelitowych oraz w celu wsparcia odporności. Nie są to jednak wszystkie sytuacje, w których probiotyki mogą okazać się pomocne.  Probiotykoterapia może przynieść korzyści także w przypadku:

• karmienia mlekiem modyfikowanym – mleko matki jest naturalnym probiotykiem, który dostarcza niemowlętom nie tylko składników odżywczych, ale także przeciwciał oraz żywych kultur bakterii, wspierających rozwój zdrowej mikroflory jelitowej. W przypadku dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym warto rozważyć wprowadzenie probiotyków, szczególnie jeśli stosowana mieszanka ich nie zawiera;   
• kolki niemowlęcej – badania wskazują, że probiotyki, takie jak Lactobacillus reuteri DSM 17938, mogą wspierać w łagodzeniu objawów  kolki niemowlęcej (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4165878/, dostęp online: 14.05.2025). 
• dzieci urodzonych przez cesarskie cięcie – mikroflora dzieci urodzonych przez cesarskie cięcie różni się od tej u maluszków urodzonych siłami natury, ponieważ nie mają one kontaktu z bakteriami z kanału rodnego matki. Podanie probiotyków może wspierać rozwój zdrowej mikroflory jelitowej. 

Jak długo można podawać dziecku probiotyk?

Czas trwania probiotykoterapii zależy przede wszystkim od tego, w jakim celu podajemy dany preparat.

• W przypadku krótkotrwałych problemów, takich jak np. biegunka, probiotyk podaje się przez kilka dni lub tygodni.
• Długoterminowe wsparcie jelit i odporności wymaga dłuższego stosowania, którą należy ustalić podczas konsultacji z pediatrą.

Warto pamiętać, że probiotyków nie należy podawać bez przerwy, ponieważ zbyt długie stosowanie może negatywnie wpływać na naturalną równowagę mikroflory jelitowej. Zaleca się stosować je w cyklach trwających zazwyczaj od 1 do 3 miesięcy, po których dobrze jest zrobić przerwę odpowiadającą około 1/3 czasu kuracji.

Do kiedy podawać probiotyk przy antybiotykoterapii?

Stosowanie probiotyków zaleca się rozpocząć w pierwszym dniu leczenia, a następnie kontynuować przez 7-14 dni po zakończeniu antybiotykoterapii, aby pomóc w odbudowie mikroflory jelitowej. Czas ten może różnić się w zależności od rodzaju probiotyku, długości leczenia oraz indywidualnych potrzeb dziecka.

Który probiotyk dla dzieci warto wybrać?

Podczas wyboru probiotyku dla dziecka warto zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii:

• formuła preparatu – w przypadku niemowląt najlepiej sprawdzają się krople doustne, które można w prosty sposób podać i nie wymagają przechowywania w lodówce. U starszych dzieci można sięgnąć po pastylki do ssania,  saszetki z proszkiem do rozpuszczenia w mleku lub kapsułki doustne;
• skład i szczepy bakterii – warto wybierać produkty zawierające konkretny, dobrze przebadany szczep, np. Lactobacillus rhamnosus GG (LGG). Szczególną uwagę należy zwrócić też na liczbę żywych kultur bakterii, która powinna wynosić minimum 10⁸ CFU, a najlepiej 10⁹ CFU w jednej porcji.

Szczególnie polecane w przypadku najmłodszych są szczepy probiotyczne o udowodnionym działaniu, takie jak np. Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) oraz Streptococcus salivarius K12.

Sprawdź, co to szczep Streptococcus salivarius k12.

Probiotyki dla dzieci – czy warto je stosować? Podsumowanie

Probiotyki dla dzieci to wsparcie dla rozwijającego się układu pokarmowego i odpornościowego. Warto je stosować m.in. w trakcie i po antybiotykoterapii, przy biegunkach, kolkach czy nietolerancjach pokarmowych. Odpowiednie preparaty zawierają starannie wyselekcjonowane szczepy bakterii o udokumentowanej skuteczności, takie jak Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) czy Streptococcus salivarius K12  w ilości co najmniej 10⁸–10⁹ CFU żywych kultur. Przed rozpoczęciem suplementacji należy skonsultować się z pediatrą, który pomoże dobrać odpowiedni produkt i ustalić właściwe dawkowanie w zależności od wieku dziecka oraz jego potrzeb zdrowotnych.

Bibliografia

1. Allen S., Martinez E., Gregorio G., Dans L., Probiotics for treating acute infectious diarrhoea,> https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6532699/, [dostęp online: 14.05.2025].
2. Drosdzol-Cop A. i wsp.(2018), Mikrobiom noworodka, Forum Położnictwa i Ginekologii, nr 38. 
3. Jańczewska I., Domżalska-Popadiuk I., Znaczenie kolonizacji bakteryjnej przewodu pokarmowego noworodków donoszonych urodzonych drogą cięcia cesarskiego, Ann. Acad. Med. Gedan. 2014, 44, 99-104.
4. Lin F., Chen C., Sun C., Cheng Y., Effects of probiotics on neurocognitive outcomes in infants and young children: a meta-analysis,> https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10728653/, [dostęp online: 14.05.2025].
5. Szajewska H., Praktyczne zastosowanie probiotyków, Gastroenterologia Kliniczna 2014, tom 6, nr 1, 16-23.