Po zakończeniu kuracji antybiotykowej warto wzmocnić organizm i zadbać o uzupełnienie dobroczynnej mikroflory. Jak to zrobić? Są na to sposoby zarówno naturalne, oparte głównie na odpowiedniej diecie, jak i te polegające na suplementowaniu korzystnych dla ludzkiego organizmu bakterii. W artykule omawiamy zarówno pierwszy, jak i drugi sposób.

Pamiętajmy przy tym, że dobroczynne dla nas bakterie to nie tylko mikrobiom zasiedlający nasze jelita, o którym mówi się i pisze ostatnio sporo, ale także drobnoustroje zamieszkujące inne obszary naszego organizmu, przede wszystkim błony śluzowe.

Mikrobiom

W ludzkim ciele znajdują się miliardy dobroczynnych drobnoustrojów, czyli tak zwana mikroflora lub mikrobiom. Bakterie te zasiedlają głównie jelita, ale także błony śluzowe – na przykład nosa, gardła i ogólnie górnych dróg oddechowych.

Przed porodem, w życiu płodowym przewód pokarmowy dziecka jest całkowicie sterylny. W trakcie naturalnego porodu przewód pokarmowy jest zasiedlany przez mikrobiom pochwy matki. Następnie w trakcie karmienia piersią z mlekiem przekazywane są dziecku substancje prebiotyczne (ludzkie oligosacharydy), które stymulują wzrost korzystnych bakterii jak Bifidobacterium. Po zakończeniu karmienia piersią i wprowadzeniu stałych pokarmów skład mikrobiomu jelitowego stopniowo upodabnia się do tego, który występuje u osób dorosłych.

Dopiero w wieku około 15 lat mikrobiom staje się względnie stabilny, choć różne czynniki mogą zakłócić jego skład i kondycję. Po 65. roku życia mikrobiom ponownie ubożeje, dlatego terapia antybiotykowa w przypadku seniorów absolutnie wymaga suplementacji dobroczynnych bakterii po jej zakończeniu. Podobna zależność dotyczy także dobroczynnych bakterii zasiedlających górne drogi oddechowe.

Dwie grupy szczególnie wrażliwe na osłabienie kondycji mikrobiomu w wyniku stosowania antybiotyków to zatem dzieci i osoby w podeszłym wieku. Po zakończeniu terapii antybiotykami zaleca się uzupełnianie mikrobiomu za pomocą diety, a także sprawdzonych suplementów, które wprowadzą ponownie do organizmu korzystne dla naszego samopoczucia bakterie.

Czym wzmocnić organizm po zakończeniu kuracji antybiotykowej?

Najprostszym i najbardziej skutecznym naturalnym sposobem wzmocnienia odporności po kuracji antybiotykowej jest odpowiednia dieta. Za jej pomocą można dość szybko uzupełnić dobroczynną mikroflorę jelitową, która wspomaga pracę jelit i układ odpornościowy. Należy w tym celu włączyć do codziennej diety produkty probiotyczne, czyli zawierające korzystne dla organizmu bakterie. Zasiedlą one ściany jelit i tam podejmą swoją pracę.

Produkty bogate w bakterie probiotyczne to przede wszystkim kiszone warzywa i owoce (kiszonki zawierają bakterie fermentacji mlekowej, które korzystnie wpływają na organizm i odporność), produkty mleczne poddane procesowi fermentacji (kefiry, jogurty, zsiadłe mleko) oraz np. zakwas chlebowy.

Oprócz tego należy włączyć do diety produkty probiotyczne, czyli takie, które zawierają substancje stanowiące pożywkę dla dobroczynnych bakterii w przewodzie pokarmowym. Są to głównie węglowodany złożone, których bogatym źródłem są warzywa, owoce, kasze oraz pełnoziarniste makarony.

Bardzo dobrym źródłem prebiotyków są m.in. cykoria, cebula, czosnek i gotowane, przestudzone ziemniaki. Można podać je razem z utartym kiszonym ogórkiem i gotowaną marchewką – takie menu szybko uzupełni nadwyrężoną po antybiotykoterapii mikroflorę.

Oprócz tego po zakończonej antybiotykoterapii zaleca się jak najwięcej odpoczywać, a w miarę możliwości spacerować na świeżym powietrzu.

Z ciekawą alternatywą dla uzupełnienia mikroflory górnych dróg oddechowych przyjść może przebadany na grupie ponad 30 000 dzieci i dorosłych w Polsce suplement diety, jakim jest produkt o nazwie ENTitis. Zawiera on wyizolowany szczep bakterii Streptococcus salivarius K12. Bakterie zawarte w specjalnej formule Bactoblis® zasiedlają błony śluzowe nosa i gardła.

ENTitis ma postać proszku lub pastylki do ssania i jest stworzony z myślą zarówno o dzieciach, jak i osobach dorosłych.

Jak wzmocnić organizm po antybiotyku u dziecka?

W przypadku starszych dzieci wzmacnianie organizmu po kuracji antybiotykiem wygląda w zasadzie podobnie jak u osób dorosłych. Tak samo przydatna jest tu dieta bogata w substancje probiotyczne i prebiotyczne oraz odpoczynek i wzmacnianie organizmu poprzez przebywanie na świeżym powietrzu, najlepiej w miarę możliwości na słońcu (oczywiście z promieniowania UV należy korzystać z umiarem, ale niewielkie codzienne dawki promieni słonecznych są wskazane dla dobrego samopoczucia i naturalnej produkcji w skórze witaminy D, nazywanej też witaminą słońca).

Oprócz tego na wzmocnienie odporności po antybiotyku warto podawać dzieciom specjalnie dla nich opracowany preparat ENTitis Baby. Jest to szczególnie przydatna formuła w przypadku małych dzieci i niemowląt powyżej 6. miesiąca życia. ENTitis Baby ma formę saszetek ze smacznym, owocowym proszkiem, który można podać maluchowi na przykład na smoczku albo szpatułce, ewentualnie łyżeczką.

To ważne, by preparat podawać w małych porcjach przez przynajmniej pięć minut – dzięki temu bakterie zawarte w formule Bactoblis® będą miały szansę, by zasiedlić błony śluzowe noso-gardzieli i podjąć tam swą pracę. Preparat podajemy po kolacji i umyciu zębów. Podczas snu dobroczynne bakterie mają szansę się „rozgościć” w organizmie dziecka.

Kurację za pomocą ENTItis zaleca się kontynuować przez przynajmniej 3 miesiące – po tym czasie odporność utrzyma się na wysokim poziomie przez kilka następnych miesięcy*. Pamiętajmy też, by podawanie preparatu ENTitis rozpocząć dopiero po zakończeniu kuracji antybiotykami.

Dla starszych dzieci, powyżej 3. roku życia, polecamy preparat w formie pastylek do ssania o pysznym truskawkowym smaku.

Bibliografia

*Na podstawie badania: Di Pierro F. i wsp. Expert Opin Biol Ther. 2013 Mar;13(3):339-43.

  1. Di Pierro F. i wsp. Int J General Medicne 2012(5): 991-997
  2. Di Pierro F. i wsp. Drug, Healthcare and Patient Safety 2014 (6): 15-20
  3. Hyink I wsp. Appl Environ Microbiol. 2007, 73(4): 1107-1113
  4. B. Zielnik-Jurkiewicz, Klinika Pediatryczna 2014: 22(5), 5079-5083
  5. Di Pierro i wsp. Minerwa Pediatr 2018 Jun; 70(3): 240-245
  6. https://dziecisawazne.pl/odpornosc-dziecka/

Zrównoważona dieta i zdrowy tryb życia są istotne dla zachowania zdrowia.